Augmented Reality (AR – “yükseltilmiş gerçeklik” veya “zengin gerçeklik” şeklinde Türkçe’ye çevrilebilir) gerçek görüntüler ile bilgisayar ortamında yaratılan sanal görüntülerin, dijital ortamda birleştirilip eşzamanlı olarak işlenmesi sürecini ifade ediyor. Burada asıl enteresan olan nokta, sanal görüntülerin gerçek görüntülere “etkileşimli şekilde” ve “gerçek zamanlı” entegre edilmesi… Pratik hayattan bir örnek vermek gerekirse, örneğin bir masa düzlemini algılayabilir ve masanın gerçek zamanlı görüntüsü üzerinde bilgisayar ortamında bir yarış oyunu oynayabilirsiniz. Böylece masa üzerindeki değişimleri oyuna yansıtabilir yada bilgisayar ortamındaki elementleri kontrol etmek için gerçek dünyadan girdi (input) kullanabilirsiniz. Masa düzlemini gerçek zamanlı 3 boyutlu uzayda değiştirebilir ve ekrandaki dijital içeriğin de bu değişikliğe ayak uydurmasını izleyebilirsiniz.
AR nasıl çalışır?
AR gerçek dünyayı tanımak ve tanımlamak için “tracking” diye adlandırdığımız izleme teknolojilerinden faydalanıyor. Bu her AR projesinin tanımlanabilir ipuçlarına ihtiyacı var. Bu ipuçları görsel kodlar olabileceği gibi, GPS koordinatları gibi tanımlayıcı kodlar da olabiliyor. Kodlar özel hazırlanabileceği gibi, herhangi bir obje de kod olarak tanımlanabilir. Bu ipuçları dijital ortamda ikinci bir (sanal) uzay yaratmamıza ve perspektifi derinlik gibi gerçeklik elementleri oluşturmamıza yarıyor. Bir kere sanal ve gerçek uzayı eşledikten sonra, dijital görüntüleri işlemek ve gerçek dünyaya uyumlu şekilde göstererek AR görüntüsü elde ediliyor.
.
AR’nin faydası
AR’nin en büyük faydası “etkileşim” kavramında yatıyor. Kullanıcıya çok daha zengin bir etkileşim ortamı sunuyor. Ayrıca dijital dünya ile sanal dünyayı birleştirmesi de etkileşime kattığı yeni bir perspektif. Artık bilgisayar ekranı ve odanız iki ayrı dünya değil. Birbirleriyle adeta konuşuyorlar… Böylece masanızın üzerinde arabasız araba yarışı oynayabiliyor ya da avucunuzda bir 3D bir karakteri dans ettirebiliyorsunuz. Üstelik siz elinizi hareket ettirdikçe AR içeriği de buna yanıt veriyor. Bu etkileşimi Mouse & Klavye sınırlamalarından kurtarıyor ve ellerimizle yönetebildiğimiz yeni bir dijital dünyanın kapılarını aralıyor.
AR örnekleri
AR’nin ilk örnekleri kompleks yazılımlar ve işlemci güzüne dayanıyorken, artık online veya mobil mecrada mecrada kullandığımız örnekler üzerinde çalıştıkları elektronik aletler ile uyumlu olacak şekilde daha az kaynak tüketiyor. Yani basitleştirilmiş ve optimize edilmiş AR projelerini son kullanıcıya cep telefonu veya kişisel bilgisayar üzerinden sunmak mümkün. Cep telefonları Java tabanlı yazılımlara yönelirken, bilgisayarlarda son kullanıcıya sadece Flash üzerinden erişmek mümkün.
Ticari anlamdaki Flash tabanlı ilk AR uygulaması ise Türkiye’den çıktı. 2FRESH tarafından Kotex Young için hazırlanan Kita’nın Sihri projesi dünyada FLAR Araç Kiti ile Flash üzerinde hazırlanan ilk ticari iletişim çözümü oldu.
AR alanında dünyada son kullanıcıya ulaşan halen sayılı dijital reklam örneği var. Bu alanda öne çıkan yaratıcı uygulamalar;
- Kita’nın Sihri
Kotex Young için 2FRESH tarafından hazırlanan Kita’nın Sihri, dünyada Flash platformu üzerindeki ilk ticari çözüm. Aşağıdaki örneklerden en büyük farkı harici plug-in veya yazılım gerektirmeden, %90′ların üzerinde penetrasyonu olan Flash oynatıcı üzerinde çalışması. Kita’nın Sihri Kotex Young’un sevilen karakteri Kita’yı kızların odasına, masasına hatta avucunun içine getiriyor. Kızlarla Kita arasındaki bağı güçlendirirken AR’nin sihri ile genç kızları büyülü bir dünyaya götürüyor… - Mini
Mini’nin AR ilanı aracı ekranda 3 boyutlu incelemenize olanak sağlıyor. Ürün odaklı… Ekranda 3 boyutlu modellenmiş olarak duran Mini’ye, elinizdeki kağıda basılı görsel kodu kullanarak dilediğiniz açıdan bakabiliyorsunuz. Yalnız, AR uygulaması için İnternet gezgininize harici ve yüksek MB’lı bir plug-in kurmanız gerekiyor… - BMW Z4
Z4 uygulaması BMW grubunun önceki “Mini” uygulamasından farklı olarak web tabanlı değil. Özel bir yazılım indirip bilgisayarınıza kuruyorsunuz. Önceki Mini uygulamasına kıyasla çok daha interaktif ve reklam kampanyası ile bütünleşik hazırlanmış… İngiltere’deki Z4 ile boyama filmleriyle bağlantı kurularak, oyuncunun kendi tuvalini boyamasına olanak tanıyor… - GE Ecomagination
General Electric “Ecomagination” vizyonunu anlattığı siteye bir de AR oyuncağı yerleştirmiş. Ekranınızda beliren rüzgar tribünlerini üfleyerek döndürebiliyorsunuz (AR ile birlikte mikrofon ve ses bağlantısı kullanılmış). Sitenin genel konsepti içinde başarılı çözülmüş bir proje olmuş. - Toyota iQ
Görünen o ki, otomotiv sektörü AR’yi sevmiş ve benimsemiş durumda. Toyota da Mini’ninkine benzer bir AR uygulaması hazırlamış. Yeni ve faklı olarak arabayı yolda kullanabiliyor ve aracı parçalarına ayrıp gerçek hayatta göremeyeceğiniz bir açıdan görebiliyorsunuz. - Diğer
Google G1 Android üzerinde çalışan “Enkin” ve “Wikitude” uygulamalarını da mobil AR çalışmalarının ilk örneklerinden. Mobil AR için iPhone üzerinde çalışan “Sekai Camera” da başarılı bir mobil AR örneği. Nokia N95 Smart Phone’da oynayabileceğiniz “AR Tower Defense” diğer bir AR uygulaması…
Oyun demişken, yakında Monopoly’deki evleri de gerçekten “inşa” edebileceğiz gibi gözüküyor. Sanıyorum sizin de gözünüzün önüne ekranda çalışan vinçler ve oyun tahtası üzerinde yükselen oteller geliyor…
Markanız için AR
Gelelim işin en can alıcı yerine: Siz AR’yi markanız veya ürününüz için nasıl kullanabilirsiniz?
Şüphesiz AR’nin ilk akla gelen çözümleri “Mini”, “BMW Z4″ veya “Toyota iQ” örneklerinde olduğu gibi ürün odaklı demolar üretmek ve bunları kullanıcının eline vermek. Öte yandan bir adım ileriye gitmek istediğimizde, pek çok diğer reklam aracı gibi, AR de fikir ve yaratıcı güç ile anlam kazanıyor. Etkisi ve güzü artıyor. Sıra dışı ve farklı olabildiğiniz oranda rakiplerinizle arayı açmanıza ve mesajınızı vermenize olanak tanıyor. “Kita’nın Sihri” ve “Ecomagination” bu anlamda bir adım daha önde; kampanya fikri ile örtüşmüş ve bütünleşik bir iletişime hizmet eden örnekler… Önemli olan nokta, yine – her zaman olduğu gibi – detayları doğru çözmek ve yapmış olmak için değil, uygun ve gerekli olduğu için AR’yi pazarlama iletişiminize hizmet eder bir noktada kullanmak.
Bu makale 15 Haziran tarihli IP Magazine’de yayınlanmıştır.
